Paradoksalny grudzień 2025: Amerykański wzrost i spadające nastroje, 95% projektów AI bez wyników, kto przetrwa w tech-savvy 2026?

Grudzień 2025 zamyka się w paradoksalnej rzeczywistości. Amerykańska gospodarka rośnie w tempie 4,3% rocznie – najszybciej od dwóch lat [RBC Economics], a jednocześnie zaufanie konsumentów spada piąty miesiąc z rzędu. Technologiczne giganty redukują zatrudnienie w niespotykanym dotąd tempie. Dla polskich przedsiębiorców ostatni tydzień grudnia przyniósł kilka istotnych sygnałów wskazujących kierunek, w którym zmierza biznes w 2026 roku.

Brutalna weryfikacja AI: dlaczego 95% projektów nie przynosi zwrotu

Raport Massachusetts Institute of Technology weryfikuje euforię wokół sztucznej inteligencji w sposób bezlitosny: 95% pilotażowych programów wykorzystujących generatywną AI w przedsiębiorstwach nie przyniosło wymiernego wpływu biznesowego [Fortune].

Badacze przeprowadzili 150 wywiadów z liderami biznesu, 350 ankiet pracowniczych i przeanalizowali 300 publicznych wdrożeń. Tylko około 5% projektów osiągnęło szybki wzrost przychodów. Pozostałe ugrzęzły w fazie implementacji.

Młode wilki kontra korporacyjne dinozaury

Badanie ujawnia fascynujący paradoks: młode startupy założone przez przedsiębiorców około dwudziestki odnoszą spektakularne sukcesy z AI – niektóre osiągają wzrost przychodów z zera do 20 milionów dolarów rocznie [Fortune].

Ich przewaga? Precyzyjne zdefiniowanie jednego problemu, rygor techniczny w implementacji oraz strategiczne partnerstwa z organizacjami korzystającymi z ich narzędzi.

Tymczasem etablowane przedsiębiorstwa podchodzą do AI z tym, co badacze nazywają „luką kompetencyjną”. Inwestują w generyczne narzędzia jak ChatGPT bez adaptacji do specyficznych przepływów pracy czy kontekstu organizacyjnego [Fortune].

Gdzie naprawdę zarabia się na AI?

Odkrycie MIT burzy popularne przekonania. Ponad połowa budżetów na generatywną AI trafia do sprzedaży i marketingu, ale największy zwrot z inwestycji występuje w automatyzacji back-office’u – eliminacji outsourcingu, redukcji kosztów agencji zewnętrznych i usprawnieniu procedur operacyjnych [Fortune].

Praktyczny przykład? Kancelaria Troutman Pepper Locke wykorzystała AI do przerobienia biografii 1 600 prawników podczas fuzji korporacyjnej. Proces pochłaniający wcześniej sześć miesięcy ręcznej pracy zajął kilka dni – generując około 200 000 dolarów oszczędności [Fortune].

Protip: Zacznij od zidentyfikowania konkretnego, mierzalnego problemu – nie od technologii. Największe oszczędności przynosi automatyzacja nudnych zadań zaplecza, nie efektowne chatboty dla klientów. Zmierz potencjalny ROI przed implementacją.

Cyberbezpieczeństwo: gdy zagrożenia działają z prędkością AI

Ostatni tydzień grudnia przyniósł serię ataków demonstrujących skalę zagrożenia dla każdej organizacji zarządzającej wrażliwymi danymi.

Skala problemu w liczbach

Szczególnie alarmujący jest przypadek TriZetto Provider Solutions – naruszenie rozpoczęło się w listopadzie 2024, ale firma odkryła je dopiero w październiku 2025. Jedenastomiesięczne okno, podczas którego hakerzy mieli potencjalny dostęp do historycznych raportów transakcji [SWK Tech].

Największy pojedynczy atak na kryptowaluty dotknął giełdę Bybit w Dubaju – hakerzy wykradli 1,4 miliarda dolarów, a FBI przypisało atak grupom powiązanym z rządem Korei Północnej [TechCrunch].

AI zmienia zasady gry

Szef działu bezpieczeństwa AT&T ujmuje to wprost: „To, czego doświadczamy dzisiaj, nie różni się od tego, co przeżywaliśmy wcześniej. Jedyna różnica z AI to prędkość i wpływ” [Deloitte].

Organizacje muszą zabezpieczać AI w czterech domenach jednocześnie – danych, modeli, aplikacji i infrastruktury – wdrażając obronę napędzaną AI do walki z zagrożeniami operującymi z prędkością maszyn [Deloitte].

OpenAI niedawno przyznało, że ataki typu prompt injection – gdzie złośliwi aktorzy osadzają ukryte instrukcje na stronach internetowych, manipulując agentami AI – stanowią trwałe wyzwanie bezpieczeństwa, którego prawdopodobnie nigdy się nie wyeliminuje [TechCrunch].

Protip: Cyberbezpieczeństwo to już nie dział IT, ale poziom zarządu. Audytuj ekosystem zewnętrznych dostawców z tym samym rygorem co systemy wewnętrzne – większość naruszeń następuje przez łańcuch dostaw. Jeśli zbierasz dane klientów, musisz alokować zasoby jak firma technologiczna, niezależnie od branży.

Wielka reorganizacja: 154 000 zwolnień w tech i dwubiegunowy rynek pracy

Amerykańskie firmy technologiczne ogłosiły między styczniem a grudniem 2025 około 154 000 zwolnień – wzrost o 17% w porównaniu z rokiem poprzednim [Business Insider]. To największa liczba redukcji w jakimkolwiek sektorze prywatnym.

Kto redukuje i po co?

• Amazon – 14 000 stanowisk korporacyjnych. CEO Andy Jassy twierdzi, że chodzi o „przekształcenie kultury firmy” [Business Insider],
• Microsoft – 9 000 ról (poniżej 4% siły roboczej), realokacja w stronę AI [Intellizence],
• Intel – redukcja z 99 500 do 75 000 pracowników globalnie, przy jednoczesnym wstrzymaniu głównych projektów rozbudowy fabryk [Intellizence],
• Accenture – eliminacja co najmniej 11 000 stanowisk. Firma wprost stwierdza, że rozstała się z pracownikami, których nie mogła przeszkolić w zakresie umiejętności AI [Intellizence].

Paradoks rynku

Pomimo – a może właśnie z powodu – przyspieszającej adopcji AI, rynek pracy dla profesjonalistów technologicznych pogorszył się znacząco. Oferty pracy w tech na Indeed spadły o 33% od początku 2020 roku [Business Insider].

Jednocześnie powstaje rynek dwubiegunowy: osoby z poszukiwanymi kompetencjami doświadczają bezprecedensowych możliwości i wzrostu wynagrodzeń. Profesjonaliści w połowie kariery przechodzący z pokrewnych dziedzin napotykają wzmożoną konkurencję i zmniejszony apetyt pracodawców na szkolenia.

Gdzie są szanse?

Lokalne przedsiębiorstwa usługowe wykazały szczególną siłę w zatrudnianiu, a dane rynkowe sugerują, że 2026 będzie przełomowym rokiem dla zatrudnienia w sektorze usług w Ameryce Północnej [SBE Council].

Trendy pracy zdalnej ewoluują interesująco: około 30% organizacji planuje ograniczyć lub wyeliminować możliwości pracy zdalnej w 2026, ale 76% pracowników zrezygnuje, jeśli nie będzie mogło pracować zdalnie, a 85% poszukujących pracy wymienia to jako główny czynnik decyzji [Splashtop].

Protip: Zbuduj kulturę organizacyjną jasno określającą współpracę ludzi i systemów AI – zamiast postrzegać sztuczną inteligencję wyłącznie jako narzędzie zastępcze. Pracownicy w połowie kariery mają mniejszą lojalność instytucjonalną niż poprzednie pokolenia i coraz częściej oceniają zatrudnienie przez pryzmat elastyczności i możliwości rozwoju.

Ekosystem startupów: renesans kapitału i rozrachunek z porażkami

Powrót inwestorów

Finansowanie venture capital osiągnęło najwyższy poziom roczny od 2022 roku [Endeavor]. Szczególnie beneficjentami są firmy natywnie oparte na AI – z finansowaniem koncentrującym się wśród startupów rozwijających modele fundamentalne i aplikacje dla konkretnych branż.

Europa doświadczyła prawdziwego renesansu, osiągając trzeci najlepszy rok finansowania w historii, ustępując tylko wyjątkowo solidnym latom 2021 i 2022 [Sifted].

Najgłośniejsze rundy:

• Mistral AI (Paryż) – rekordowa runda Serii C w wysokości 1,7 miliarda euro we wrześniu 2025 [EU Startups],
• Nscale (Londyn) – 958 milionów euro w rundzie Serii B na infrastrukturę chmury AI [EU Startups],
• Helsing (Berlin) – 600 milionów euro w rundzie Serii D na oprogramowanie obronne napędzane AI [EU Startups].

Ciemna strona boomu

Jednocześnie ekosystem przeszedł bezwzględny rozrachunek z nieudanymi modelami. Około 966 amerykańskich startupów zamknęło się w 2024 roku w porównaniu z 769 w 2023 – wzrost wskaźnika porażek o 25,6% [We Are Founders]. Trend kontynuuje się w 2025.

• Builder.ai – promowany jako platforma AI do budowania aplikacji „tak łatwo jak zamawianie pizzy”, złożył wniosek o upadłość w maju 2025 po przepaleniu 445 milionów dolarów. Późniejsze śledztwo ujawniło, że znaczna część rzekomego rozwoju AI była faktycznie wykonywana przez setki zagranicznych programistów [We Are Founders],
• Pandion – obiecujący rewolucję w dostawie paczek, zamknął się nagle w styczniu 2025 po zebraniu 125 milionów dolarów, informując 63 pracowników o zwolnieniu bez odprawy [We Are Founders],
• Lilium – rozwijający elektryczne odrzutowce pionowego startu i lądowania, ogłosił niewypłacalność po latach walki [We Are Founders].

Wspólne wzorce klęsk

Powtarzające się motywy:

• przecenianie możliwości, których nie można dostarczyć (szczególnie w AI),
• niedocenianie złożoności produkcji fizycznej,
• lekceważenie wymogów regulacyjnych,
• fundamentalnie wadliwa ekonomika jednostkowa – niemożność generowania zysku na transakcjach przyrostowych.

Protip: Oceń ekonomikę jednostkową modelu biznesowego z bezwzględnym rygorem przed pozyskaniem kapitału przy wysokich wycenach. Późniejsze rundy mogą nie zapewnić środków potrzebnych do subsydiowania kosztów pozyskania klienta. Jeśli budujesz rozwiązanie AI, upewnij się, że rzeczywiście rozwiązuje konkretny problem z wymiernym ROI, a nie jest tylko narracją marketingową.

Szok regulacyjny: zakaz dronów DJI i geopolityka technologii

23 grudnia 2025 Federalna Komisja Łączności wdrożyła zakaz dystrybucji nowych zagranicznych modeli dronów w USA, skutecznie blokując DJI – dominującego globalnie producenta dronów komercyjnych – przed wprowadzeniem nowych produktów na rynek amerykański [TechCrunch].

Dlaczego to istotne?

Decyzja odzwierciedla szerszy wzorzec: rządy coraz częściej wykorzystują regulacje technologiczne jako mechanizm zarządzania konkurencją geopolityczną z Chinami.

Senatorowie ostrzegali, że drony DJI używane w obiektach wrażliwych – laboratoriach broni jądrowej, bazach rakietowych, portach i instalacjach wojskowych – mogą tworzyć ścieżki przekazywania wrażliwych danych rządowi chińskiemu [DroneDJ]. Mimo że DJI wielokrotnie zaprzeczało, wskazując na audyty stron trzecich, ustawodawcy utrzymują, że ryzyko uzasadnia bezpośrednią kontrolę.

Realne konsekwencje

Wykonawcy budowlani, operacje rolnicze, wydziały bezpieczeństwa publicznego i instytucje badawcze, które polegają na przystępnej cenowo technologii dronów, staną przed albo znacznymi wzrostami cen od pozostałych autoryzowanych dostawców, albo ograniczeniami operacyjnymi [DroneDJ].

Protip: Decyzje regulacyjne będą coraz częściej odzwierciedlać względy bezpieczeństwa narodowego i pozycjonowanie geopolityczne, a nie tylko kryteria techniczne czy ekonomiczne. Dla firm zależnych od importowanych komponentów lub zagranicznej technologii dywersyfikacja łańcucha dostaw i strategie nearshoring powinny zostać podniesione z optymalizacji operacyjnej do konieczności strategicznej.

Konsument w centrum paradoksu: silna gospodarka, słabe nastroje

Gospodarka USA rozszerzyła się w tempie 4,3% w ujęciu rocznym w trzecim kwartale 2025 – najszybsze tempo od dwóch lat [RBC Economics]. Mimo to zaufanie konsumentów spadało przez pięć kolejnych miesięcy.

Psychologia wydatków: efekt szminki

Badania Conference Board ujawniają, że konsumenci fundamentalnie zmienili wzorce wydatków w kierunku „efektu szminki” – zjawiska psychologicznego, gdzie ludzie pozwalają sobie na małe luksusy w okresach niepewności ekonomicznej, zamiast dokonywać znaczących zakupów uznaniowych [McKinsey].

Około 75% konsumentów zgłosiło obniżenie standardów w co najmniej jednej kategorii w czwartym kwartale, podczas gdy 39% wyraziło zamiar zaszaleć w różnych kategoriach uznaniowych [McKinsey].

Praktycznie oznacza to, że firmy usługowe oferujące przystępne cenowo przyjemności i usługi podstawowe są dobrze pozycjonowane w 2026. Przedsiębiorstwa zależne od zakupów dużych przedmiotów stoją przed przeciwnościami. Plany zakupu nowych samochodów spadły, podczas gdy zakupy używanych nadal rosną [Conference Board].

Protip: Jeśli zależysz od dużych zakupów dyskrecjonalnych, przygotuj się na trudniejsze środowisko. Jeśli oferujesz przystępne cenowo „małe luksusy” lub wartościowe alternatywy dla droższych opcji, możesz znaleźć silny popyt.

Co nas czeka w 2026?

Ostatni tydzień grudnia krystalizuje pięć kluczowych trendów kształtujących przyszły rok:

• Pierwszy: AI przechodzi z hype’u do rzeczywistości – 95% projektów kończy się porażką, bo organizacje prowadzą technologią zamiast problemem biznesowym,
• Drugi: Cyberbezpieczeństwo operuje z prędkością maszyn, a zagrożenia łańcucha dostaw są równie krytyczne jak wewnętrzne zabezpieczenia,
• Trzeci: Rynek pracy dzieli się – wysoka wartość dla ekspertów AI, redukcje dla pozostałych,
• Czwarty: Kapitał venture wrócił, ale wymaga twardej ekonomiki jednostkowej i wymiernego ROI. Era finansowania na podstawie narracji się kończy,
• Piąty: Regulacje technologiczne stają się narzędziem geopolityki – dywersyfikacja łańcucha dostaw to konieczność strategiczna.

Paradoks 2025 – silna gospodarka przy słabych nastrojach – prawdopodobnie utrzyma się w nadchodzącym roku. To środowisko nagradza przedsiębiorczość opartą na dyscyplinie, wymiernych wskaźnikach i głębokim zrozumieniu rzeczywistych potrzeb klientów. Koncentruj się na rozwiązywaniu konkretnych, mierzalnych problemów biznesowych zamiast gonić technologiczne trendy. Inwestuj w cyberbezpieczeństwo na poziomie strategicznym, nie operacyjnym. Buduj kulturę organizacyjną traktującą AI jako narzędzie wzmacniające ludzi, nie zastępujące ich.